İş yerlerinde güvenliğin en kritik unsurlarından biri, olası bir yangın durumunda erken uyarı sağlayan yangın ihbar (alarm) sistemleridir. Bu sistemler; çalışanların, müşterilerin ve tesisin korunmasında hayati rol oynar. Günümüzde birçok işyeri için sadece öneri değil, yasal olarak zorunlu bir güvenlik tedbiridir.
Peki, yangın ihbar sistemi zorunluluğu hangi mevzuatlara dayanır? Hangi standartlara göre kurulmalıdır? İşte iş yerlerinin bilmesi gereken tüm detaylar…
1. Mevzuattaki Temel Dayanak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY)
Türkiye’de yangın güvenliğiyle ilgili ana mevzuat **“Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik”**tir. Bu yönetmelik, iş yerlerinde otomatik algılama ve ihbar sistemlerinin kurulması gerektiğini açıkça belirtir.
Yönetmeliğe göre:
✔ 200 m²’den büyük iş yerlerinde,
✔ Birden fazla katı bulunan binalarda,
✔ Tehlikeli madde üretimi, depolanması veya satışı yapılan tesislerde,
✔ İnsan yoğunluğunun fazla olduğu ticari alanlarda,
✔ Otopark, depo, atölye gibi risk içeren bölümlerde
yangın algılama ve ihbar sistemi zorunludur.
Bu sistemler manuel butonlarla desteklenmeli ve binanın tamamına uyarı verecek şekilde tasarlanmalıdır.
2. İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Mevzuatındaki Zorunluluklar
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve alt yönetmelikler, işverenlere çalışanların korunması için gerekli tüm tedbirleri alma yükümlülüğü getirir.
Bu kapsamda:
✔ Yangın alarm sistemi olmayan iş yerleri “güvenlik önlemlerinin eksikliği” nedeniyle yaptırıma tabi olabilir
✔ İşveren; binanın risk analizine göre gerekli alarm sistemlerini kurmak zorundadır
✔ Acil durum planlarında yangın algoritması, tahliye rotası ve alarm senaryosu bulunmalıdır
Bu yükümlülükler sadece iş güvenliği uzmanlarının tavsiyesi değil, yasal zorunluluktur.
3. Zorunlu Standartlar: TS CEN/TS 54 Serisi ve EN 54 Standartları
Yangın ihbar sistemlerinin kurulumu, cihaz seçimi ve projelendirme süreci TS EN 54 (Avrupa Standardı) serisine uygun olmalıdır.
Başlıca standartlar:
🔸 TS EN 54-2: Yangın alarm kontrol panelleri
🔸 TS EN 54-3: Siren ve uyarı cihazları
🔸 TS EN 54-5/7: Isı ve duman dedektörleri
🔸 TS EN 54-11: Manuel yangın butonları
🔸 TS EN 54-13: Sistem uyumluluk standartları
Bu standartlara uygun olmayan cihazların kullanılması yasal olarak mümkün değildir.
4. Yapı Denetimi ve Ruhsat Süreçlerinde Alarm Sistemi Zorunluluğu
Bir iş yerinin ruhsat alabilmesi için yangın güvenliği açısından belirli kriterleri karşılaması gerekir.
✔ Yeni yapılan binalarda proje aşamasında alarm sistemi şarttır
✔ Eski binalarda tadilat ruhsatlarında yangın alarmı zorunlu tutulabilir
✔ İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarında denetim ekipleri alarm sistemlerini kontrol eder
Yangın ihbar sistemi eksik olan işletmelere ruhsat verilmez veya ruhsat yenilemesi yapılmaz.
5. Sigorta Şirketlerinin Şartları
Birçok yangın ve iş yeri sigortası, poliçe kapsamını şu koşullara bağlar:
✔ TS EN 54 uyumlu alarm sistemi kurulması
✔ Sertifikalı uzman tarafından montaj yapılması
✔ Düzenli bakım ve test raporlarının tutulması
Alarm sistemi olmayan iş yerleri hasar anında sigorta ödemesi alamama riskiyle karşılaşır.
6. Periyodik Bakım ve Yıllık Test Zorunluluğu
Yangın alarm sistemi kurmak tek başına yeterli değildir. Yönetmelik gereği:
✔ Aylık fonksiyon testleri
✔ 6 aylık bakım raporları
✔ Yıllık genel testler
mutlaka yapılmalıdır. Bu işlemlerin kayıt altına alınması hem denetimlerde hem de acil durum yönetiminde büyük öneme sahiptir.
7. İş Yerleri İçin Doğru Sistem Seçimi Neden Önemlidir?
Her iş yerinin risk düzeyi farklıdır. Bu nedenle doğru sistemi seçmek zorunludur:
✔ Küçük işletmeler: Konvansiyonel sistemler
✔ Büyük işletmeler / çok katlı binalar: Adresli akıllı sistemler
✔ Depo / fabrika ortamları: Isıya dayanıklı endüstriyel dedektörler
✔ Otopark alanları: CO ve duman algılama çözümleri
Yanlış sistem seçimi; gecikmiş alarm, hatalı uyarı ve ciddi can-mal kayıplarına yol açabilir.
Sonuç: Yangın İhbar Sistemi Artık Bir Seçenek Değil, Yasal Zorunluluktur
Günümüzde iş yerleri için yangın ihbar sistemleri güvenlikten çok daha fazlasıdır:
🔸 Yasal zorunluluk
🔸 İSG yükümlülüğü
🔸 Sigorta şartı
🔸 Ruhsat gerekliliği
🔸 Can güvenliği için olmazsa olmaz bir teknoloji
İşverenlerin hem hukuki hem de teknik açıdan sorumluluklarını yerine getirmeleri için sistemlerin doğru standartlara uygun, yetkili personel tarafından kurulan, belgeli alarm çözümlerini tercih etmesi gerekir.
You must be giriş yaptım to post a comment.